Skip to content →

Czy nawilżacz powietrza ma sens?

Wpływ jakości powietrza na zdrowie człowieka analizowany jest od dawna w wielu aspektach m.in. higienicznym, zdrowotnym oraz technologicznym. Stwierdzono, że przebywanie w pomieszczeniu o niskiej wilgotności niesie za sobą szereg dolegliwości, mogą to być m.in. bóle głowy, zmęczenie, podrażnienie spojówek. Nawilżacze powietrza są jednym ze sposobów uniknięcia konsekwencji oddychania suchym powietrzem, co warto o nich wiedzieć?

Spis treści:

  1. Suche powietrze – dlaczego powinniśmy uważać?
  2. Wilgotność powietrza – co powinniśmy wiedzieć?
  3. Czym mierzyć wilgotność powietrza
  4. Nawilżacze powietrza- jaki wybrać, zalety i wady, higiena
  5. Praktyczne testy ewaporacyjnych nawilżaczy powietrza (z ranking-oczyszczaczy.pl)
  6. Podsumowanie

Suche powietrze – dlaczego powinniśmy uważać?

Niska wilgotność powietrza wpływa niekorzystnie na nasze zdrowie, początkując złe samopoczucie, ból głowy czy większą podatność na infekcje. Suche powietrze wysusza błony śluzowe i skórę, wtedy organizm broni się przed ubytkami wody, dlatego pobiera ją ze skóry błon śluzowych. Stałe ich wysuszenie doprowadza do ich uszkodzeń, a w konsekwencji powoduje zakażenia grzybicze i bakteryjne. Ponadto suche powietrze stwarza doskonałe warunki do rozprzestrzeniania się drobnoustrojów, ponieważ większość bakterii i wirusów unosi się na kropelkach wody i cząsteczkach kurzu.

Optymalne nawilżenie powietrza w domu (40-60%) utrzymuje prawidłową pracę układu odpornościowego, jest to szczególnie ważne w okresach grzewczych, gdzie za oknem jest ujemna temperatura. Zwiększa się podatność na infekcję, dlatego walkę o odporność organizmu powinno się zacząć w domu.

Objawy suchego powietrza:

  • odczucie suchych spojówek, swędzenie oczu,
  • kaszel,
  • drapanie i suchość w gardle,
  • trudności z oddychaniem,
  • problemy ze snem i bezsenność,
  • elektryzowanie i rozdwajanie się włosów.

Wilgotność powietrza – co powinniśmy wiedzieć?

Zaczynając od tego, że powietrze powietrze atmosferyczne jest mieszaniną gazową zawierającą zawsze pewną ilość pary wodnej, więc wilgotność określa się jako ilość pary wodnej w powietrzu.

Do określenia stanu zwilgocenia powietrza używa się trzech wielkości:

-bezwzględna to zawartość pary wodnej w powietrzu. Ilość maksymalna pary wodnej zależy przede wszystkim od temperatury. Im wyższa temperatura, tym więcej pary wodnej może zawierać powietrze. Określana jest w parametrze g/cm³ lub kg/m³.

– względna określana jest jako wartość procentowa nasycenia powietrza parą wodną. Przy 100% wilgotności względnej występuje maksymalne nasycenie powietrza parą wodną.

Należy zwrócić uwagę na to, że wilgotność względna uzależniona jest od temperatury, ponieważ od tego zależy ilość pary wodnej, która zostaje przyjęta przez powietrze. Innymi słowy im bardziej spada temperatura, tym mniej wilgoci jest w stanie pomieścić powietrze. Przedstawia to poniższy wykres Carrier’a.

Wykres Carrier’a przedstawiający stosunek pomiędzy zawartością pary wodnej w powietrzu, wilgotnością względną i temperaturą powietrza.
Źródło: https://www.schock.pl/pl/wilgotnosc-powietrza

– właściwa – określająca stosunek masy pary wodnej zawartej w jednostce masy powietrza wyrażana w jednostce g/kg (ilość gramów pary wodnej na kilogram powietrza).

Określając nawilżenie powietrza w domu używa się wilgotności względnej. Powinna ona znajdować się w przedziale 40-60%. Przy niższej może prowadzić do suchości gardła i skóry, podrażnieniu spojówek, bólu głowy, zaś za duża wilgoć sprzyja rozwojowi pleśni i roztoczy.

W klimacie umiarkowanym w którym znajduje się Polska, problemy z małą wilgotnością występują głównie zimą, ponieważ w zimnym powietrzu znajduje się dużo mniej pary wodnej niż w ciepłym. Wiąże się to z tym, że zdolność powietrza do zatrzymywania wody wzrasta ze wzrostem temperatury.

Czym mierzyć wilgotność powietrza

Kontrolę wilgotności względnej powietrza umożliwiają urządzenia zwane higrometrami (wilgotnościomierzami). Najprostsze można już kupić za mniej niż 20 zł, bardziej zaawansowane i droższe zawierają higrometry oraz zapewniają więcej możliwości.

Nawilżacze powietrza – jaki wybrać, zalety i wady, higiena

Na rynku istnieje wiele kilka rodzajów nawilżaczy – różnią się od siebie budową, sposobem działania czy ceną. Niektóre będą lepsze dla alergików, dla niektórych przeciwwskazaniem będzie posiadanie zwierząt domowych.

Niezależnie od typu nawilżacza powinno się go użytkować w sposób prawidłowy, aby nie stanowił zagrożenia higienicznego. Przy każdym nawilżaczu ważne jest regularne czyszczenie, ponieważ bakterie mogą rosnąć tylko w wilgotnym środowisku oraz rodzaj wody, którą wypełniasz środek – niektóre nawilżacze wytrącają szkodliwy “biały pył”.

Emisja z brudnych nawilżaczy może powodować problemy zdrowotne, zwłaszcza dla osób cierpiących na astmę i alergię. Istnieją naukowe dowody, które w swoich badaniach wykazały rozwinięcia przewlekłych chorób powiązanych bezpośrednio ze stosowaniem nawilżaczy.

Nawilżacze powietrza

Nawilżacze parowe

Najstarszy ze wszystkich nawilżaczy, obecnie coraz rzadziej wykorzystywany. Do nawilżania powietrza wykorzystują zjawisko parowania dyfuzyjnego z powierzchni wody, czyli posiadają grzałkę, która doprowadza wodę do wrzenia. Woda się gotuje, w efekcie czego urządzenie emituje ciepłą parę wodną. Z tego powodu nie należy używać w pobliżu dzieci czy zwierząt, ponieważ mogą się poparzyć.

Zaletą tego typu nawilżacza jest niska cena, jest to najtańszy spośród innych urządzeń elektrycznych. Jednak z czasem ta niska cena zwiększa się o koszty eksploatacji, ponieważ większość modeli pobiera bardzo dużo prądu (nawet 300W). Przy takim zużyciu, ciągła praca zwiększa rachunki nawet o 1800 zł.

Konserwacja i czyszczenie

Zbiornik wody, pokrywę i pojemnik na substancje zapachowe oraz dyszę parową należy czyścić miękką szczoteczką oraz płynem do naczyń. Następnie solidnie wypłukać i dokładnie osuszyć lub zostawić, aby samoistnie wyschło. Grzałkę, która znajduje się w środku, należy regularnie odkamieniać (min. raz na tydzień), w przypadku mocniejszego kamienia można wykonać procedurę nawet przez noc (dokładna procedurę odkamieniania jest w instrukcji).

Nie należy zostawiać wody na dłuższy czas, jeżeli urządzenie nie będzie używane. Jeżeli jednak zapomnimy, przed kolejnym użyciem, trzeba wylać pozostałą wodę, oczyścić nawilżacz i osuszyć.

Nawilżacze ultradźwiękowe

Działanie tego typu nawilżaczy polega na mechanicznym rozbijaniu wody na drobne cząsteczki za pomocą ultradźwięków. Z tego względu nie jest on polecany dla właścicieli zwierząt domowych. Sama praca nawilżacza jest bardzo cicha, a wydobywająca się para wygląda efektownie. Dużo z tych urządzeń ma dodatkowe funkcje takie jak: higrostat pozwalający utrzymać wskazany poziom nawilżenia, jonizację czy wskaźnik braku wody. Niektóre nawilżacze ultradźwiękowe mają dodatkowo wkłady odkamieniające/mineralne oczyszczające wodę z zanieczyszczeń np. metali ciężkich, bakterii. Najczęściej jest to mały zbiorniczek z kulkami w środku.

Nawilżacz ultradźwiękowy

Warto pamiętać, że nieprawidłowe użytkowanie może być szkodliwe dla zdrowia. Ważna jest odpowiednia konserwacja, a w szczególności woda, ponieważ ona jest rozbijana na bardzo małe cząsteczki i uwalniana do powietrza. Znajdujące się minerały w wodzie nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, dopóki są zawieszone w wodzie, np. pijemy wodę mineralną z minerałami. Jednakże w momencie rozbijania ich na mniejsze cząsteczki, wraz z mgiełką do organizmu dostaje się “biały pył” czyli pył kamienny.

„Biały pył”

Oddychanie zanieczyszczoną parą wodną może powodować problemy z płucami, wywoływać infekcję. Szczególną uwagę powinni zwrócić użytkownicy chorzy na alergię lub astmę, ponieważ przez to mogą zwiększyć się objawy choroby.

Prawidłowe postępowanie z tym typem nawilżaczy:

    • wymieniaj codziennie wodę, nie pozostawiaj wody do kolejnego użytkowania. Gdy pozostanie, przed kolejnym użyciem należy wylać wodę, wyczyścić i osuszyć oraz napełnić nową.
    • używaj wodę destylowaną lub po odwróconej osmozie,
    • po sezonie, lub przez czas dłuższego nieużywania opróżnij i oczyść zbiornik nawilżacza.
    • ustawiaj min. 90 cm od podłogi, nawilżacz nie powinien stać na dywanie, parkiecie itp.
    • do czyszczenia elementów nawilżacza, w tym zbiornika, nie należy używaj detergentów. Jest ryzyko, że zostaną pozostałości chemikaliów we wnętrzu, a to wraz z mgiełką dostanie się do organizmu.
    • podczas używania olejków eterycznych, należy być ostrożnym. Olejki powinny być naturalne.
    • jeżeli z nawilżacza zacznie wydobywać się biały pył – należy przestać go używać!
    • nie należy wlewać olejków zapachowych bezpośrednio do wody, wiele nawilżaczy ma dedykowane miejsce dla dodawania olejków (może być w formie kawałka gąbeczki) na które należy skraplać zapachy.

 

Konserwacja i czyszczenie

Min. raz w tygodniu do czyszczenia używać ciepłej wody i mydła (nie używać detergentów). Szczególną uwagę należy przyłożyć do dokładnego oczyszczenia zbiornika z wodą – zadbać o oczyszczenie każdego boku zbiornika.

Większość filtrów mineralnych czyści się pod bieżącą wodą lub raz na miesiąc ciepłą wodą z octem.

Nawilżacz ewaporacyjny

Nawilżacze ewaporacyjne (dyfuzyjne) to najbardziej naturalne i najzdrowsze urządzenia nawilżające powietrze. Wykorzystują proces naturalnego odparowania pary wodnej z filtra wewnątrz nawilżacza. Wkład nawilżający znajduje się w zbiorniku urządzenia i dzięki wiatrakowi w górnej części, zostaje wymuszony obieg powietrza i odparowanie wody. Ta technologia pozwala na nawilżenie powietrza nawet do poziomu ponad 60%. Wydobywająca się para jest niewidoczna, większość urządzeń działa dosyć cicho.

Filtry do nawilżaczy ewaporacyjnych

 


Konserwacja i czyszczenie

Zawsze czyścić urządzenie odłączone od prądu.

Codziennie wymieniaj wodę, nie pozostawiaj wody na długi czas w zbiorniku. Zbiornik należy czyścić ciepłą wodą z mydłem min. raz w tygodniu. Za każdym razem dokładnie umyć i osuszyć. Wkład powinien być wymieniany co 2-3 miesiące. W przypadku nagromadzenia się kamienia  na filtrach jest mniejsza absorpcja wody czyli mniejsza wydajność nawilżania.

Niektóre filtry (np. filtr nawilżający w oczyszczaczach z funkcją nawilżania marki Sharp) mają inną powierzchnię i należy je czyścić roztworem wody z octem.

Praktyczne testy ewaporacyjnych nawilżaczy powietrza

Na Rankingu-Oczyszczaczy.pl przeprowadzaliśmy testy najpopularniejszych na rynku modeli nawilżaczy ewaporacyjnych. Na bazie wniosków z testów stworzyliśmy ranking nawilżaczy powietrza i tam uszeregowaliśmy wg wydajności testowane nawilżacze.

Procedura testów nawilżaczy ewaporacyjnych:

Do jednego pokoju ustawiliśmy jednocześnie 5 nawilżaczy ewaporacyjnych, aby zapewnić im te same warunki. W ten sposób nie byliśmy zależni od temperatury, wilgotności i ciśnienia powietrza. Podczas testów stały obok siebie, a co godzinę zmienialiśmy je miejscami zgodnie z ruchem zegara.

Filtry wcześniej zanurzaliśmy w wodzie. Następnie odkładaliśmy na minutę, aby ociekły. Na koniec testu wyciągnęliśmy filtry i minutę trzymaliśmy, by woda do niego spłynęła.

Taka sama procedura testów była przeprowadzana w mniejszym pokoju (ok. 20 m2, ; 3,5 metra wysokości) i w większym pomieszczeniu (50 m; 3,5 wysokości). W obu przypadkach wydajność jest podobna a czujniki wilgotności mają podobne odczyty.

Wyniki

Testy wykazały dużą rozbieżność między wydajnością faktyczną a wydajnością deklarowaną przez producentów. Zdarzało się, że ta była o prawie połowę niższa niż ta od producenta jak np. popularny Stadler Form Oskar. Przyczyną jest to, że producenci badają wydajność urządzeń w warunkach laboratoryjnych przy stałej, niskiej wilgotności np. 20% RH. W takich warunkach nawilżacz będzie działał wydajniej – zużyje więcej wody, aby szybciej nawilżyć dane pomieszczenie. W mieszkaniu okoliczności są zmienne, dlatego na rankingu powtarzaliśmy testy w różnych dniach.

Powierzchnia działania jest również związana z warunkami laboratoryjnymi, w związku z tym ten parametr jest często zawyżany. Na mniejszą/większą powierzchnię działania wpływa m.in. ilości grzejników, moc grzania, ilość wyposażenia, wymiana powietrza.

Podsumowanie

Dbanie o prawidłowe nawilżenie powietrza jest bardzo ważne z punktu widzenia własnego zdrowia i bezpieczeństwa domowników. Wracając do tytułowego pytania: czy nawilżacz powietrza ma sens? MA, dzięki niemu będziemy lepiej się czuli w mieszkaniu/biurze, będzie mniej unoszącego się kurzu w powietrzu, a w nocy będziemy mogli spać. Praca przy komputerze staje się mniej uciążliwa, a dzięki dobrze nawilżonych spojówkach nie pieką oczy. Jednak ważne jest dbanie o higienę sprzętu. Bez odpowiedniej dbałości zafundujemy sobie więcej szkód niż pożytku. Pamiętaj, żeby stosować się do zaleceń producenta.

Codziennie:

Opróżniaj zbiornik wody i wymień na nową. Najlepiej przepłukać zbiornik zwykłą wodą.

Minimum raz na tydzień:

Dokładnie umyj zbiornik ciepłą wodą z mydłem, pozostaw do wyschnięcia. Kontroluj filtry i stale je wymieniaj.

Domowe sposoby nawilżania powietrza są uciążliwe, niektóre jak np. nawilżacz na kaloryfer bardzo mało wydajne i nieskuteczne. Za to nawilżacze powietrza dostępne na rynku okupione są dużą ilością marketingowej sieczki, dzięki testom wiemy, że rzeczywistość jest daleka od obietnic producentów. Ciężko ocenić wydajność bez testów, jednak jak planujesz zakup i szukasz opinii – szukaj ich rozważnie filtrując fakty od reklam 🙂

Uwaga! Para wodna wydobywająca się z nawilżaczy zawsze zaburza pracę stojących niedaleko oczyszczaczy powietrza. Oczyszczacz traktuje cząsteczki wody jak cząsteczki pyłu czy kurzu. Z tego względu te urządzenia powinno ustawiać się w dosyć dużej odległości, lub jedno urządzenie wyłączyć na czas użytkowania drugiego. Wyjątkiem są nawilżacze ewaporacyjne, ponieważ generowana mgiełka jest niemal niewidoczna.

Pamiętaj! Zdrowie jest tylko jedno, używanie niewłaściwe nawilżaczy czy nawilżanie domowymi sposobami bez zachowania odpowiedniej higieny prowadzi do groźnych konsekwencji zdrowotnych. Dbaj właściwie o powietrze w okół siebie 🙂

 

Źródła:

Cześć! Oczyszczacze i nawilżacze powietrza są dla mnie całkiem nowym zagadnieniem, stale je poznaję – najbardziej lubię ich praktyczną stronę. Dzięki rankingowi-oczyszczaczy.pl mam taką możliwość, a spostrzeżeniami i wnioskami podzielę się na blogu.

Zdrowia! 🙂

Published in Wpisy blogowe